Zbadanie wgłębnej budowy geologicznej Polski poprzez wykonanie ponad 7 tysięcy głębokich otworów wiertniczych (badawczych i w poszukiwaniu węglowodorów) pozwoliło na ogólne rozpoznanie złóż wód termalnych. W Polsce występują przede wszystkim niskotemperaturowe zasoby geotermalne, które mogą zostać wykorzystane do różnych celów w wielu regionach kraju. Ich występowanie w Polsce jest związane z trzema głównymi jednostkami tektonicznymi: zachodnioeuropejską platformą paleozoiczną oraz Sudetami i Karpatami, wraz z ich przedgórzami. Najcieplejsze wody termalne (np. na Podhalu) osiągają przy ujęciu nawet od 60°C do 86°C. W obiektach rekreacyjnych naturalnie gorąca woda jest następnie schładzana do bezpiecznej temperatury (ok. 30–38°C).

Wody termalne, możliwe do wykorzystywania w celach ciepłowniczych, występują w Polsce w rozległych zbiornikach hydrogeologicznych na znacznej części Niżu Polskiego (zbiorniki wód porowych), a także w Karpatach i na ich przedgórzu oraz w Sudetach, gdzie złoża mają charakter niewielkich basenów (Podhale).

W 2025 r. prowadzono eksploatację z 20 ujęć wód termalnych, z których łączny pobór wyniósł 14 714 037,0 m³/rok. 

Zasoby wód termalnych w Polsce wg stanu na 31.12.2025 r.

Złoża wód geotermalnych w Polsce zlokalizowane są w trzech prowincjach:

• w obszarze plaformy paleozoicznej (prowincja B) - w osadowych skałach mezozoiku (przede wszystkim zbiorniki kredy dolnej i jury dolneji) i paleozoiku, tworzących rozległe, nieckowate struktury o charakterze zbiorników, tj. synklinoria szczecińsko-miechowskie oraz brzeżne, rozdzielone wyniesieniem antyklinorium środkowopolskiego.
• w Sudetach (prowincja C) - gdzie znaczenie dla formowania wód termalnych ma tektonika blokowa, która powodowała powstanie wydźwigniętych obszarów zasilania oraz głębokich rozłamów skał krystalicznych uumożliwiających infiltrację wód opadowych w głąb górotworu oraz ich podziemny przepływ wzdłuż spękań. 
• w Karpatach (prowincja D) - w których odmienne warunki występowania scharakateryzowano dla Karpat wewnętrznych (gdzie obszarem zasilania wód geotermalnych się Tatry) oraz Karpat zewnętrznych w obrębie których wody termalne występują zarówno w utworach fliszowych, jak i w skałach ich podłoża.

Zasoby wód geotermalnych w Polsce wg stanu na 31.12.2025 r. z podziałem na prowincje i regiony (bez wód termalnych leczniczych)

Więcej szczegółowych informacji o zasobach wód termalnych można znaleźć w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2025 r. wydanym przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy. 

Możliwości wykorzystania wód termalnych zależą głównie od ich temperatury:

• wody o temperaturze powyżej 100^oC (i odpowiednim ciśnieniu) są wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej;
• wody o temperaturze powyżej 50^oC są wykorzystywane głównie w ciepłownictwie;
• wody o temperaturze poniżej 50^oC są bezpośrednio wykorzystywane do celów rekreacyjnych, leczniczych, balneologicznych, a nawet w rolnictwie (ogrodnictwo szklarniowe, hydrouprawy).

Większość zasobów wód termalnych występujących na terenie Polski nie posiada temperatury przekraczającej 100^oC, co jednoznacznie określa możliwości ich wykorzystania. W Polsce nie ma instalacji produkującej energię elektryczną z wód termalnych. 

W Polsce energia geotermalna zaspokaja głównie potrzeby sektora bytowo-komunalnego. 75% trafia do gospodarstw domowych (centralne ogrzewanie i podgrzanie wody), a 25% do handlu i usług, gdzie poza ogrzewaniem woda termalna wykorzystywana jest w rekreacji i balneologii.

W Polsce pracuje 9 systemów centralnego ogrzewania z udziałem energii geotermalnej: na Podhalu, w Mszczonowie, Pyrzycach, Uniejowie, Stargardzie, Poddębicach, Toruniu, Kole i Sieradzu. Najnowsza instalacja została otwarta w Kole w marcu 2024 roku. W końcu 2022 r. łączna zainstalowana cieplna moc geotermalna tych systemów wynosiła ok.129 MW.

Według Bilansu i zagospodarowania zasobów złóż wód termalnych oraz energii geotermalnej w Polsce za 2025 r. w Polsce funkcjonuje obecnie 30 ośrodków rekreacyjnych wykorzystujących wody termalne lub lecznicze termalne. W tej liczbie znajduje się:

• 15 obiektów wykorzystujących wody termalne (takie jak Termy Chochołowskie, Termy BUKOVINA, Terma Bania, Uniejów itp.),
• 15 obiektów wykorzystujących lecznicze wody termalne, zlokalizowanych głównie w uzdrowiskach (np. Cieplice, Lądek-Zdrój, Ciechocinek, Ustroń i inne).

Wody geotermalne stanowią czyste źródło energii o niewielkim wpływie na środowisko naturalne. Ciepłownia geotermalna wraz z odwiertem wydobywczym zajmują małą powierzchnię terenu (do 1 ha), a po zakończeniu eksploatacji i odpowiednim zabezpieczeniu otworu nie mają negatywnego wpływu na krajobraz. Ciepłownie geotermalne nie produkują też żadnych stałych odpadów, tj. popiół, żużel czy skał płonnych.

Jedynym „odpadem” ciepłowni geotermalnych jest zużyta woda geotermalna, która po oddaniu ciepła traci swe właściwości użytkowe. Zużyte wody geotermalne z prawnego punktu widzenia są ściekami i mają ograniczone ponowne wykorzystanie. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest ich ponowne zatłoczenie do górotworu, co dodatkowo pomaga zapobiegać osiadaniu terenu. Alternatywnie wody te można zrzucić do wód powierzchniowych, ale jest to zabieg podlegający surowemu rygorowi prawnemu (wody te muszą być m.in. niskozmineralizowane i osiągnąć odpowiednio niską temperaturę) i z uwagi na to rzadko stosowany.

Zużyte wody zatłaczane są do górotworu pod dużym ciśnieniem, co może prowadzić do występowania mikrowstrząsów w okolicy, które mogą prowadzić do uszkodzenia infrastruktury wydobywczej.

Poza utylizacją zużytych wód, podstawowym problemem przy wydobywaniu wód geotermalnych (jak przy każdym źródle energii) jest emisja gazów i pierwiastków ciężkich do atmosfery. Są to m.in. dwutlenek węgla, siarkowodór, metan, amoniak, radon, rtęć czy arsen. Produkowane przez ciepłownie geotermalne emisje nie stwarzają aktywnego zagrożenia dla życia lub zdrowia, ale wymagają ciągłego monitorowania, ponieważ w przypadku podwyższonych stężeń mogłyby prowadzić do wystąpienia kwaśnych deszczy. Pomimo, że ciepłownie geotermalne produkują gazy cieplarniane, to i tak są to marginalne ilości w porównaniu z tymi generowanymi przez elektrownie węglowe.

Innym potencjalnym zagrożeniem wynikającym z wydobywania i wykorzystywania wód geotermalnych jest możliwość skażenia zwykłych wód podziemnych, horyzontów wód pitnych oraz gleb w wypadku wylania się solanek wskutek nieodpowiedniego zabezpieczenia otworu wydobywczego.

Dodatkowo, wody o wysokiej mineralizacji prowadzą do przyspieszonej korozji rur oraz wytrącania minerałów w ich wnętrzu, co prowadzi do zmniejszenia przepływu lub całkowitego zatkania rury, zwiększenia ryzyka skażenia wód otaczających, a także ogromnych kosztów związanych z wymianą zniszczonych rur i wstrzymaniem wydobycia.

1. Szuflicki M., Malon A., Tymiński M. (red.), 2026 - Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2025 r. Wyd. PIG-PIB, Warszawa.

2. Krogulec, E. & Porowska, D. Wody geotermalne w Polsce. W: Dziewulska, A. & Krogulec, E. (red.), 2024. Bezpieczeństwo energetyczne Polski: uwarunkowania, zasoby, perspektywy. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 260 pp.

3. Rosik-Dulewska, C. & Grabda, M., 2001. Rola cieplnej energii odpadowej oraz energii wód geotermalnych w ochronie środowiska przyrodniczego. W: Geothermal Energy in Underground Mines (materiały konferencyjne), Ustroń, pp. 13–20.

4. Górecki W. (red.), 2006. Atlas zasobów geotermalnych na Niżu Polskim. Formacje paleozoiku. Wydawnictwo AGH. Kraków

5. Gryszkiewicz I.& Socha M. (red.), 2025. Bilans i zagospodarowanie zasobów złóż wód termalnych oraz energii geotermalnej w Polsce. Państwowa Służba Geologicza PIG-PIB. Warszawa